← Journal
JOURNAL / 22.09.2026

Kendi CMS’imizi Neden Geliştirdik? — zelrah.dev Studio Admin 2.0

zelrah.dev için geliştirdiğimiz Studio Admin 2.0; iki dilli içerik üretimi, Markdown editörü, görsel yönetimi ve AI destekli yayın akışını tek bir sade arayüzde birleştiriyor.

zelrah.dev Studio Admin 2.0 CMS arayüzü; iki dilli editör, görsel yönetimi, AI desteği ve yayınlama araçlarını minimalist bir yapıda sunuyor.
zelrah.dev Studio Admin 2.0 CMS arayüzü; iki dilli editör, görsel yönetimi, AI desteği ve yayınlama araçlarını minimalist bir yapıda sunuyor.

İçerik üretmek neden hâlâ bu kadar dağınık?

Bir web sitesi yayınlamak kolaydır.

Ama o siteyi düzenli olarak güncel tutmak, yeni yazılar eklemek, farklı dillerde içerik üretmek, görselleri yönetmek ve bütün bunları teknik detaylarla uğraşmadan yapmak çok daha farklı bir problemdir.

zelrah.dev üzerinde Journal sistemini geliştirirken çıkış noktamız tam olarak buydu.

Hazır bir CMS kullanabilirdik.

Bunun yerine kendi yayın sistemimizi geliştirmeyi tercih ettik.

Çünkü ihtiyacımız olan şey onlarca menü, eklenti ve ayarla dolu genel amaçlı bir yönetim paneli değil; yalnızca kendi çalışma biçimimize göre tasarlanmış, hızlı ve doğrudan bir araçtı.

Studio Admin 2.0

Studio Admin, zelrah.dev'in içerik ve yayın yönetimi için kullandığımız dahili yönetim arayüzüdür.

Sistem mümkün olduğunca az dikkat dağıtacak şekilde tasarlandı.

Bir Journal içeriği oluştururken ihtiyaç duyulan temel alanların tamamı tek bir akış içerisinde bulunuyor:

  • Türkçe ve İngilizce başlık
  • URL adı
  • Kısa açıklama
  • Kapak görseli
  • Görsel alt metinleri
  • Türkçe makale
  • İngilizce makale
  • Yayın durumu

Amaç, içerik hazırlayan kişinin panel içerisinde kaybolması değil; doğrudan yazıya odaklanabilmesi.

Arayüz bu nedenle bir klasik yönetim panelinden çok bir editör gibi davranıyor.

Türkçe içerik ana kaynak

Sistemde Türkçe içerik ana kaynak olarak kabul ediliyor.

İçerik önce Türkçe hazırlanabiliyor, ardından İngilizce versiyon oluşturulabiliyor.

Bu yaklaşım özellikle iki dilli yayın yapan sitelerde ortaya çıkan en büyük sorunlardan birini azaltıyor:

Aynı içeriği iki kez sıfırdan yazmak.

Başlık, kısa açıklama ve makale gövdesi iki dil için ayrı alanlarda tutuluyor.

Böylece İngilizce içerik yalnızca otomatik çevrilmiş bir kopya olmak zorunda değil.

Gerekirse sonradan ayrıca düzenlenebiliyor.

AI, editörün yerine geçmiyor

Studio Admin içerisinde yapay zeka destekli araçlar da bulunuyor.

Bunların amacı tamamen otomatik içerik üretmek değil.

Asıl amaç tekrar eden işleri hızlandırmak.

Örneğin sistem:

  • yeni bir içerik için ilk taslağı oluşturabiliyor,
  • mevcut Türkçe yazıyı İngilizceye çevirebiliyor,
  • kısa açıklama ve yardımcı metinlerin hazırlanmasını hızlandırabiliyor.

Ancak son karar hâlâ editörde.

Yapay zeka burada yayıncı değil, yardımcı araç olarak çalışıyor.

Bu ayrım bizim için önemli.

Çünkü hızlı içerik üretmek değerli olsa da, bir markanın dili ve bakış açısı tamamen otomatik bir sisteme bırakılmamalı.

Markdown tercih etmemizin nedeni

Makale editöründe Markdown kullanıyoruz.

Bunun temel nedeni sadelik.

Bir yazı içerisinde başlık, bağlantı, liste, vurgu veya bölüm oluşturmak için ağır bir görsel editöre ihtiyaç yok.

Örneğin:

Başlık

Kalın metin

*İtalik metin*

Bağlantı

Markdown, içeriği hem taşınabilir hem de temiz tutuyor.

Aynı zamanda içerik verisinin arayüzden bağımsız kalmasını sağlıyor.

Bugün Journal sayfasında kullanılan bir içerik, gelecekte başka bir arayüzde veya farklı bir sistem içerisinde de yeniden işlenebilir.

Görseller yalnızca dekorasyon değil

Kapak görselleri sistem içerisinde hem URL üzerinden hem de dosya yükleme yöntemiyle eklenebiliyor.

Ayrıca Türkçe ve İngilizce için ayrı görsel alt metni alanları bulunuyor.

Bu küçük gibi görünen detay aslında erişilebilirlik ve SEO açısından önemli.

Bir görselin ne olduğunu yalnızca kullanıcıya değil, arama motorlarına ve yardımcı teknolojilere de anlatabilmek gerekiyor.

Bu yüzden görsel yönetimini yalnızca “dosya yükleme” problemi olarak ele almıyoruz.

İçerikten yayına tek akış

Bir Journal yazısının hazırlanması sırasında farklı uygulamalar arasında dolaşmak istemedik.

Yazıyı bir yerde hazırlayıp, başka bir yerde çevirmek, başka bir araçtan görsel almak ve ardından tekrar yönetim paneline dönmek gereksiz sürtünme yaratıyor.

Studio Admin'in amacı bu adımları aynı çalışma alanında birleştirmek.

Bir içerik oluşturuluyor.

Gerekirse AI ile taslak hazırlanıyor.

İngilizce versiyon oluşturuluyor.

Görsel ve alt metinler ekleniyor.

Son kontroller yapılıyor.

Ardından içerik yayınlanıyor.

Ne kadar az gereksiz adım varsa, düzenli yayın yapmak da o kadar kolay hale geliyor.

Neden hazır bir CMS kullanmadık?

WordPress, Ghost, Strapi veya diğer CMS çözümleri birçok proje için son derece güçlü araçlar.

Ancak her projede daha fazla özellik daha iyi bir deneyim anlamına gelmiyor.

zelrah.dev için ihtiyaçlarımız oldukça belirliydi.

İki dil.

Journal.

Görsel yönetimi.

Basit yayın akışı.

AI destekli araçlar.

Ve mevcut site mimarisiyle doğrudan entegrasyon.

Bu yüzden genel amaçlı bir sistemin çevresinde kendi iş akışımızı şekillendirmek yerine, iş akışının kendisini yazılıma dönüştürmeyi tercih ettik.

Daha az özellik, daha doğru özellik

Studio Admin'in amacı piyasadaki CMS'lerle özellik yarışına girmek değil.

Tam tersine.

Kullanmadığımız özellikleri kaldırıp, gerçekten ihtiyaç duyduğumuz birkaç özelliği mümkün olduğunca iyi yapmak.

İyi yazılım her zaman daha fazla seçenek sunmak zorunda değildir.

Bazen iyi yazılım, hangi seçeneklere ihtiyaç olmadığını bilmektir.

Studio Admin de bu düşüncenin bir sonucu.

Küçük.

Odaklı.

Ve yalnızca kendi işini yapıyor.